iStock
Wie al maanden rondloopt met een stijve knie of een zeurende onderrug, komt vroeg of laat de term medische lasertherapie tegen. Fysiotherapiepraktijken en ziekenhuizen bieden het aan, en online lees je de meest uiteenlopende beloftes. Wat is medische lasertherapie precies, wat laat het onderzoek zien en voor wie kan het zinvol zijn? Dit artikel zet de feiten over medische lasertherapie op een rij, aangevuld met de praktijkervaring van Centrum voor Lasertherapie in Budel.
Wat is medische lasertherapie?
Onder medische lasertherapie vallen twee soorten behandelingen die weinig met elkaar te maken hebben. De eerste groep gebruikt de laser als instrument om weefsel te snijden, te verdampen of dicht te schroeien. Een oogarts last er scheurtjes in het netvlies mee vast of behandelt nastaar na een staaroperatie. Een dermatoloog sluit met een vaatlaser bloedvaatjes af bij wijnvlekken of verwijdert wratten met een verdampende laser.
De tweede groep beschadigt geen weefsel. Hier gebruikt de behandelaar lichtenergie om biologische processen te beïnvloeden, met als doel minder pijn, minder ontsteking en sneller herstel. Deze vorm heet ook fotobiomodulatie en komt vooral voor in de fysiotherapie, bij spier- en gewrichtspijn, peesontstekingen, wondgenezing en klachten na een operatie. Als mensen het over medische lasertherapie bij pijn hebben, bedoelen ze bijna altijd deze tweede vorm.
Low level of high intensity
Low level lasertherapie (LLLT), ook wel softlaser genoemd, werkt met een laag vermogen. Aanbieders geven aan dat dit licht maar enkele millimeters diep komt. High intensity lasertherapie (HILT), ook wel high power lasertherapie, gebruikt een krachtigere klasse IV laser. Volgens aanbieders gaat het om vermogens tot ongeveer 7000 milliwatt, waarbij je wel warmte voelt. Praktijken noemen een indringdiepte van 5 tot 8 centimeter, zodat ook diepere gewrichten en spieren bereikt worden.
Centrum voor Lasertherapie werkt met een high intensity laser met drie standen: continu, gepulseerd en super gepulseerd. Het apparaat heeft vier golflengtes (660, 800, 905 en 970 nanometer). De korte golflengte richt zich op de bovenste huidlagen, de langere golflengtes op dieper weefsel en warmte. Tijdens een behandeling wisselt de therapeut tussen deze instellingen, zodat verschillende weefsellagen licht krijgen.
Oprichter en fysiotherapeut Jessie, die daarnaast een opleiding osteopathie volgt, beschrijft op de website waarom ze bij elke klacht breder kijkt: “Mijn visie is dat een klacht niet altijd op zichzelf staat.” Een behandeling begint daarom met een intake, waarin de therapeut zoekt naar de oorzaak van de klacht en de samenhang in het lichaam.
Hoe werkt medische lasertherapie in het lichaam?
Het idee achter medische lasertherapie, of fotobiomodulatie, is dat cellen het laserlicht opnemen, vooral via het enzym cytochroom c-oxidase in de mitochondriën, de energiecentrales van de cel. Onderzoekers veronderstellen dat dit verschillende effecten heeft. De cel maakt meer ATP aan, de stof die ze als brandstof gebruikt. De afgifte van ontstekingsstoffen verandert, de doorbloeding in kleine bloedvaatjes verbetert en het lichaam maakt meer collageen aan. Het resultaat hangt sterk af van de dosis, de golflengte en de manier waarop de laser wordt toegepast. Dat is ook een van de redenen waarom onderzoeken naar medische lasertherapie zulke wisselende uitkomsten laten zien.
Wat zegt het onderzoek over medische lasertherapie?
Wie zoekt naar medische lasertherapie, leest vooral enthousiaste verhalen. Het wetenschappelijke beeld is voorzichtiger. Een umbrella review uit 2024 bundelde twintig systematische reviews over HILT bij onder meer knieartrose, nekpijn, lage rugpijn, frozen shoulder en hielspoor. De grootste effecten zagen de onderzoekers bij nekpijn en lage rugpijn. Tegelijk beoordeelden ze de kwaliteit van de meeste reviews als laag tot kritiek laag.
Een meta-analyse over nekpijn uit hetzelfde jaar combineerde zeventien gerandomiseerde studies. Mensen die HILT kregen, scoorden na de behandelperiode gemiddeld ruim 14 millimeter lager op een pijnschaal van 100 millimeter dan de controlegroepen. De beste resultaten zagen de auteurs bij myofasciale pijn, uitstralende nekpijn en chronische nekpijn. Een recente netwerk-meta-analyse vergeleek HILT met low level lasertherapie en zette HILT in combinatie met oefentherapie bovenaan voor pijnvermindering. De auteurs benadrukken wel dat die rangschikking veel onzekerheid bevat.
Voor de Nederlandse praktijk telt ook de richtlijn van het Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF). De KNGF-richtlijn Artrose heup-knie raadt low level lasertherapie bij heup- en knieartrose af. Over high intensity lasertherapie doet de richtlijn geen uitspraak.
Medische lasertherapie, en dan vooral HILT, is daarmee veelbelovend als aanvulling op een actieve behandeling. Voor het vervangen van bewegen en oefenen ontbreekt de onderbouwing.
Medische lasertherapie en fysiotherapie
Het onderzoek wijst steeds dezelfde kant op: medische lasertherapie werkt het best samen met oefentherapie. Centrum voor Lasertherapie ziet dat in de praktijk ook. “Lasertherapie is een ideale aanvulling op fysiotherapie,” geeft ze aan. De laser moet de pijn verlagen, zodat je makkelijker beweegt, terwijl de oefeningen spieren en gewrichten sterker en soepeler maken. Na de laserbehandelingen gaan patiënten verder met reguliere fysiotherapie, soms na een paar weken rust zodat de eerste resultaten kunnen doorwerken.
Medische lasertherapie bij artrose, hernia, synovitis en brandwonden
Artrose
Bij artrose slijt het kraakbeen in een gewricht, waardoor pijn, stijfheid en minder beweeglijkheid ontstaan. Oefentherapie is in Nederland de basis van de behandeling. Low level lasertherapie wordt door het KNGF bij heup- en knieartrose afgeraden. Onderzoekers kijken nu of HILT als aanvulling op fysiotherapie wel iets toevoegt; in 2025 verscheen daarover een dubbelblinde, placebogecontroleerde studie bij mensen met knieartrose. Centrum voor Lasertherapie zet medische lasertherapie bij artrose in naast fysiotherapie: de laser moet de pijn verminderen, zodat de patiënt beter kan blijven oefenen.
Hernia
Bij een hernia drukt een uitstulping van de tussenwervelschijf op een zenuw, met rugpijn of uitstralende pijn in het been als gevolg. Er zijn kleine gerandomiseerde studies naar HILT bij hernia. In een studie uit 2025 verminderde HILT in combinatie met thuisoefeningen de pijn in rust meer dan low level laser. Een andere studie uit 2025 gebruikte HILT als aanvulling op een injectiebehandeling. Patiënten herstelden in de eerste weken sneller, maar na drie maanden was het verschil met de controlegroep verdwenen. Medische lasertherapie lijkt bij hernia dus vooral het vroege herstel te kunnen versnellen. Bij krachtsverlies, gevoelloosheid of problemen met plassen moet je altijd eerst naar de huisarts.
Synovitis
Synovitis is een ontsteking van het slijmvlies aan de binnenkant van een gewricht. Het gewricht wordt dan warm, dik en pijnlijk. De oorzaak kan uiteenlopen, van overbelasting tot reuma. Centrum voor Lasertherapie behandelt gewrichtsontsteking met medische lasertherapie vanwege het ontstekingsremmende effect dat onderzoekers aan fotobiomodulatie toeschrijven. Laat de oorzaak van een ontstoken gewricht wel eerst vaststellen door je huisarts of reumatoloog, zodat een onderliggende aandoening niet gemist wordt.
Brandwonden
Bij brandwonden is het bewijs voor medische lasertherapie dun. Veel onderzoek is gedaan bij dieren. Een meta-analyse uit 2025 vond geen significant effect op het samentrekken van de wond. Een recente review van studies bij mensen ziet wel aanwijzingen voor een kortere genezingstijd en minder pijn, maar noemt het onderzoeksveld nog onderbelicht. Medische lasertherapie hoort bij brandwonden daarom alleen naast de reguliere wondzorg, en bij verse of ernstige brandwonden is eerst een arts nodig.
Voor wie is medische lasertherapie niet geschikt?
Omdat een klasse IV laser het netvlies kan beschadigen, draagt iedereen in de behandelruimte een speciale beschermingsbril. Centrum voor Lasertherapie behandelt niet direct over de schildklier, over een tumor of rond een ruggenmergstimulator, en ook niet tijdens een zwangerschap. Voorzichtigheid is nodig bij een pacemaker, bij gebruik van steroïden of immunosuppressiva, in de week na een cortisone-injectie, over tatoeages en bij bloedingen. Heb je een van deze situaties, bespreek dan vooraf met de behandelaar of medische lasertherapie voor jou verstandig is.
Wat kun je verwachten bij medische lasertherapie?
Bij Centrum voor Lasertherapie duurt de eerste afspraak ongeveer 45 minuten: een intakegesprek, onderzoek en meteen de eerste laserbehandeling. Volgende behandelingen duren meestal rond de 30 minuten.
Hoeveel sessies je nodig hebt, verschilt per klacht. Het centrum noemt gemiddeld 4 tot 6 behandelingen bij acute klachten en 6 tot 12 bij chronische klachten, bij chronische klachten in het begin twee tot drie keer per week. Het centrum is ook eerlijk over de keerzijde: “Af en toe kunnen de klachten na een behandeling tijdelijk verergeren.” Volgens het centrum komt dat doordat het herstelproces na de behandeling actiever is.
Je hebt geen verwijzing van de huisarts nodig. Zorgverzekeraars vergoeden de behandelingen bij Centrum voor Lasertherapie niet. Een korte behandeling van 15 minuten kost daar 25 euro, een behandeling van 30 minuten 40 euro en een intake met onderzoek en behandeling 55 euro.
Zo kies je een behandelaar voor medische lasertherapie
Praktijken bieden medische lasertherapie op heel verschillende manieren aan, dus het loont om goed te kijken bij wie je terechtkomt. Kies een behandelaar met een BIG-registratie als zorgverlener, bijvoorbeeld als fysiotherapeut, en vraag naar de opleiding voor het werken met een klasse IV laser. Let op beloftes: wie garandeert dat je klacht verdwijnt, belooft meer dan het onderzoek kan waarmaken. Een goede behandelaar combineert de laser met oefeningen, stemt af met je huisarts als dat nodig is en vertelt eerlijk wanneer laser niet de juiste keuze is.