Psychische ambulante hulp wordt steeds belangrijker, ook in Limburg

De wachtlijsten in de klinische ggz lopen op, terwijl steeds meer cliënten het liefst in hun eigen omgeving blijven wonen tijdens hun herstel. Die twee ontwikkelingen samen verklaren waarom psychische ambulante hulp de afgelopen jaren een vaste plek heeft gekregen naast de klassieke opname. Waar een verblijf in een instelling vroeger vaak de eerste stap was, vormt ambulante ondersteuning nu voor veel mensen het uitgangspunt.

Ook in Limburg richten zorgorganisaties hun aanbod daarop in, waaronder Mono Care, dat vanuit Sittard actief is in de regio.

Wat is psychische ambulante hulp?

Bij psychische ambulante hulp komt de begeleider naar de cliënt toe, of spreekt hij of zij die op een vaste locatie, zonder dat er een opname aan te pas komt. De cliënt blijft gewoon thuis wonen en krijgt op afspraak ondersteuning bij wat op dat moment nodig is. Dat kan gaan om individuele begeleiding aan huis, intensievere vormen zoals een FACT-team, of dagbesteding in een groep. De precieze invulling hangt af van de ernst van de klachten en van wat iemand naast de behandeling nog aan structuur in het dagelijks leven kan gebruiken. Voor de één betekent psychische ambulante hulp een gesprek per week, voor de ander een begeleider die meerdere keren per week langskomt.

Voor wie is ambulante hulp bedoeld?

Ambulante hulp is er voor volwassenen met uiteenlopende psychische klachten, van angst en depressie tot burn-out, trauma of persoonlijkheidsproblematiek. In de praktijk komt deze problematiek vaak niet alleen voor. Iemand met psychische klachten kan tegelijk kampen met een licht verstandelijke beperking, met verslaving of met sociale kwetsbaarheid, en juist die combinatie vraagt om een aanbieder die op meerdere vlakken tegelijk kan begeleiden in plaats van te verwijzen naar losse trajecten.

Hoe wordt ambulante hulp gefinancierd?

De financiering van ambulante hulp verschilt per situatie. Kortdurende begeleiding via de gemeente loopt meestal via de Wmo, terwijl behandeling door een psycholoog of psychiater onder de Zorgverzekeringswet valt. Bij langdurige of intensieve ondersteuning, bijvoorbeeld vanwege een blijvende psychische kwetsbaarheid, komt de Wet langdurige zorg in beeld, vaak via een persoonsgebonden budget. Welke route van toepassing is, hangt af van de indicatie en wordt in de praktijk samen met de cliënt en de aanbieder uitgezocht. Voor cliënten en naasten is dat onderscheid niet altijd meteen duidelijk en het komt regelmatig voor dat iemand tijdens het traject van financieringsvorm wisselt, bijvoorbeeld wanneer een tijdelijke situatie overgaat in een langdurige zorgvraag.

Mono Care: ambulante zorg vanuit Limburg

Mono Care biedt vanuit Sittard ambulante begeleiding aan volwassenen in Limburg en Noord-Brabant, van Maastricht en Heerlen tot Venlo, Geleen en Roermond. De organisatie richt zich op mensen met psychische problematiek, een licht verstandelijke beperking, verslavingsproblematiek of sociale kwetsbaarheid, vaak in combinatie met elkaar. De missie, die Mono Care omschrijft als “Mijn Overtocht Naar Onafhankelijkheid”, komt terug in de manier van werken: samen met de cliënt wordt een begeleidingsplan opgesteld met haalbare doelen en waar dat helpt schuiven familie of mentoren mee aan tafel.

Mono Care is een relatief jong bedrijf, ontstaan vanuit affiniteit met het vak van ambulante hulpverlening. In de eigen missie en visie legt de organisatie de nadruk op wat een cliënt al wel zelfstandig kan, als vertrekpunt voor de begeleiding. In de eerste periode is er bewust veel contact om een vertrouwensband op te bouwen, waarna het aantal fysieke afspraken wordt afgebouwd zodra een cliënt daaraan toe is en begeleiding op afstand, via e-health naast fysiek contact, een grotere rol krijgt. Als iemand dreigt vast te lopen, neemt Mono Care voor een periode een deel van de regie over, om die weer terug te geven zodra dat kan. Openheid, een lage drempel en doelgericht werken vormen daarbij de rode draad.

Wat maakt de aanpak van Mono Care anders?

Veel aanbieders van ambulante hulp richten zich op één doelgroep, terwijl Mono Care juist de combinatie opzoekt. Een cliënt met zowel psychische klachten als een verstandelijke beperking hoeft daardoor niet tussen twee organisaties heen en weer, maar krijgt begeleiding vanuit één team dat beide kanten kent. Doordat de organisatie in Sittard is gevestigd, kent het team de regio en de lokale instanties goed en dat scheelt in de praktijk vaak tijd bij aanmeldingen en overleg met gemeenten. Cliënten in bijvoorbeeld Maastricht, Heerlen of Venlo hebben daardoor te maken met begeleiders die de gemeentelijke loketten en zorgkantoren in hun eigen woonplaats al kennen, in plaats van met een organisatie die de regio pas moet leren kennen. In een later stadium van de begeleiding zet Mono Care ook e-health in, als aanvulling op de fysieke gesprekken, niet als vervanging ervan.

Hoe kom je in aanmerking?

De eerste stap is meestal een gesprek met de huisarts of, bij een lopende Wlz-indicatie, met het zorgkantoor. Daarna volgt een intake waarin de hulpvraag en de gewenste vorm van begeleiding besproken worden. Bij Mono Care gebeurt dat gesprek doorgaans binnen enkele dagen na aanmelding, waarna samen wordt bekeken welke vorm van ambulante begeleiding het beste past. Ook naasten kunnen bij dat gesprek aansluiten, wat drempelverlagend werkt voor cliënten die het lastig vinden om alleen naar hun hulpvraag te vragen.

Het aanbod van psychische ambulante hulp blijft groeien en Limburg is daarop geen uitzondering. Voor cliënten die liever thuis blijven wonen tijdens hun herstel, en voor organisaties die zoeken naar een regionale partner die verschillende problematiek combineert, is dat een ontwikkeling om in de gaten te houden.