Bens Bureaustoelen
De zorg heeft al jaren het hoogste ziekteverzuim van alle sectoren in Nederland. In het eerste kwartaal van 2026 lag het verzuim in de gezondheids- en welzijnszorg op 8,2 procent, tegenover 5,8 procent landelijk. In de verpleging, verzorging en thuiszorg was dat zelfs 9,9 procent. Vrijwel elke zorgorganisatie heeft daarom beleid op fysieke belasting, met tilprotocollen, transferhulpmiddelen en scholing voor zorgverleners.
Dat beleid is opgebouwd rond één beeld van belasting: iemand die tilt, draait en verplaatst. Maar het werk is verschoven en dat beeld is niet meegegroeid.
Een derde van de werktijd gaat op aan administratie
Zorgmedewerkers besteedden in het tweede kwartaal van 2025 gemiddeld 31 procent van hun werktijd aan administratie. Dat cijfer komt uit onderzoek van het CBS voor het programma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn. Het gaat om het vastleggen van zorg en het registreren van organisatie-informatie, en het is sinds 2021 nauwelijks veranderd.
Opvallend is dat het verschil tussen functies klein is. Cliëntgebonden beroepen zaten op ongeveer 30 procent, niet-cliëntgebonden beroepen op 33 procent. In de jeugdzorg liep het op tot 38 procent. Een verpleegkundige of jeugdzorgwerker zit dus een aanzienlijk deel van de werkweek achter een scherm, en die uren tellen in het fysieke-belastingbeleid meestal niet mee.
Wat beeldschermwerk met het lichaam doet
De cijfers over beeldschermwerk zijn minder zichtbaar dan die over tillen, maar niet minder hard. Volgens factsheets van TNO werkt 45 procent van de werknemers dagelijks zes uur of langer achter een beeldscherm, en 24 procent zelfs acht uur of langer. Van de groep met zes uur of meer beeldschermwerk per dag heeft 45 procent klachten aan armen, nek en schouders.
Die klachten komen terug in het verzuim. Bijna een kwart van alle werkgerelateerde verzuimdagen hangt samen met klachten aan het bewegingsapparaat, en 13 procent is toe te schrijven aan langdurig beeldschermwerk. Dat is geen marginale post naast het tilletsel, maar een vergelijkbare orde van grootte.
Waarom de RI&E hier vaak overheen kijkt
Hier past een standpunt, want dit is geen cijfer maar een observatie uit de praktijk. In veel zorgorganisaties is de risico-inventarisatie en -evaluatie historisch opgebouwd rond het primaire proces. De aandacht gaat naar de transfer, de tillift en de werkhouding aan het bed. De beeldschermwerkplek valt vervolgens tussen twee stoelen in: niet bij de ergocoach, want dat is geen zorghandeling, en niet bij facility, want dat is geen apparatuur.
Het gevolg zie je terug op de werkvloer. De tillift wordt jaarlijks gekeurd en de bureaustoel staat al acht jaar op dezelfde stand. Bij digitalisering komt daar een extra laag bij. Elke nieuwe registratieverplichting en elke uitbreiding van het ECD verlengt de beeldschermtijd van mensen die daar in hun opleiding nooit op voorbereid zijn.
Wat een werkplek dan wel moet kunnen
Een werkplek die beeldschermwerk aankan, is in de eerste plaats een werkplek die je op een lichaam kunt afstemmen. Bij zittend werk gaat het dan om vier instellingen: zithoogte, zitdiepte, lendensteun en armleggers. Ontbreekt er één, dan compenseert het lichaam dat met spierkracht, en dat merk je pas aan het eind van de dag.
De lendensteun is daarbij het onderdeel dat het vaakst verkeerd staat. In een artikel over de beste bureaustoel bij een hernia legt fabrikant Bens Bureaustoelen uit dat de steun net onder de holte van de onderrug hoort en niet erin. Staat hij te hoog, dan kantelt het bekken juist naar achteren en neemt de belasting op de onderrug toe. Dat is precies de instelfout die mensen zelf niet opmerken, omdat de stoel op het moment van zitten prima voelt.
Wat dit betekent voor inkoop
Voor facilitair inkopers zijn er drie punten die zwaarder wegen dan de aanschafprijs.
Het eerste is normering. NEN-1335 stelt eisen aan de verstelbaarheid, de stabiliteit en de afmetingen van een kantoorstoel, en is daarmee de ondergrens die je bij een arbodienst kunt verantwoorden. Het tweede is de spreiding in lichaamsbouw. Op een gedeelde werkplek zitten mensen van 1,60 meter en van 1,95 meter op dezelfde stoel, dus het bereik van de verstelling is belangrijker dan het aantal functies op het datablad.
Het derde punt is levensduur. Een gasveer of een wiel gaat eerder stuk dan de rest van de stoel. Leveranciers die losse onderdelen apart leveren, zoals te zien bij de bureaustoelen die bij rugklachten volledig instelbaar zijn, maken reparatie mogelijk in plaats van vervanging. Dat scheelt in de begroting en het telt mee in de verduurzamingsdoelstellingen van de organisatie.
Begin bij het instellen, niet bij de inkoop
Een stoel die verkeerd staat, ondersteunt slechter dan een eenvoudiger model dat goed is afgesteld. Uit de doos staat elke stoel op een fabrieksinstelling die vrijwel niemand past. Toch wordt een nieuwe serie stoelen vaak afgeleverd, uitgepakt en daarna nooit meer aangeraakt.
Een instructie van een kwartier bij oplevering levert meer op dan een duurder model zonder uitleg. Op flexplekken geldt dat dubbel, want daar verandert de gebruiker dagelijks. Een kaart bij de werkplek met de volgorde van instellen, van zithoogte tot tegendruk, is een goedkope maatregel die je in de RI&E kunt opnemen.
Het personeelstekort in de zorg los je niet op met meubilair. Maar in een sector waar het verzuim al jaren het hoogst van het land is en waar een derde van de werktijd achter een scherm zit, is de beeldschermwerkplek te lang behandeld als een randvoorwaarde in plaats van als onderdeel van het arbobeleid.