© Pexels.com
Ken je dit gevoel? Je sleept jezelf door de dag, koffie na koffie, maar die vermoeidheid blijft hangen. Concentreren wordt een strijd, halve mails blijven liggen, en je vergeet waar je je sleutels hebt neergelegd. Vaak dacht je dat het door te weinig slaap of een drukke werkweek kwam. Tot je hoort over ijzertekort. Een probleem dat veel mensen over het hoofd zien: in Nederland heeft tussen de 30 en 40 procent van de vrouwen een tekort, bij ouderen ligt dat rond de 20 procent.
Vooral wie bloed verliest door menstruatie of andere oorzaken, loopt risico. Het is dus slim om de signalen te leren herkennen — want verhelpen is vaak eenvoudiger dan je denkt.
Wat ijzer doet in je lichaam
IJzer speelt een belangrijke rol bij het transport van zuurstof door je lichaam. Het zorgt dat je hersenen en spieren krijgen wat ze nodig hebben. Heb je te weinig ijzer, dan loop je op halve kracht. Je voelt je niet gewoon moe, maar totaal uitgeput, zelfs na een rustige zondag. Brain fog slaat toe: je bent er wel, maar niet helemaal helder en aanwezig. Andere signalen zijn blekere huid, kortademigheid bij een simpele wandeling, rusteloze benen ‘s nachts, broze nagels of dunner wordend, futloos haar. Het tekort sluipt langzaam binnen en voor je het doorhebt, wijs je de vermoeidheid aan van alles behalve de werkelijke oorzaak.
Hoe een tekort ontstaat
Bloedverlies is vaak de belangrijkste oorzaak: hevige menstruaties, een maagzweer of onopgemerkt bloedverlies in de darmen. Ook voeding speelt een rol. Een dieet zonder rood vlees of groene groenten, bijvoorbeeld bij een veganistische levensstijl, kan het risico vergroten. Soms neemt het lichaam het ijzer niet goed op, bijvoorbeeld bij coeliakie of na een maagoperatie. Stress kan het probleem verergeren door je eetlust te verminderen. Chronische aandoeningen zoals reuma of nierproblemen putten bovendien ijzer uit je lichaam.
Een ferritinewaarde onder de 15 microgram per liter in je bloed wijst op een tekort. Nederlandse vrouwen krijgen gemiddeld net iets minder dan de aanbevolen 15 milligram ijzer per dag. Dat is genoeg om in de problemen te komen.
Zo pak je het aan
Twijfel je of je een tekort hebt? Houd een dagboek bij van je klachten en let op wanneer de vermoeidheid toeslaat. De eerste stap is een bezoek aan de huisarts: een bloedtest meet hemoglobine en ferritine en geeft duidelijkheid. Wil je het liever zelf checken, dan kan dat met een ferritine ijzertekort zelftest thuis. Snel, discreet en makkelijk.
De behandeling is vaak eenvoudig: ijzersupplementen, vaak gecombineerd met vitamine C voor betere opname, en voeding die rijk is aan ijzer. Denk aan spinazie met citroen of een biefstuk met paprika. Na een paar maanden is het slim om opnieuw te testen. Preventie is vooral bewust eten en jaarlijks screenen als je risico loopt. Luister naar je lichaam; een op peil gebracht ijzergehalte betekent meer energie voor wat echt belangrijk is: dat project afronden of eindelijk die hobby oppakken.
Een ijzertekort hoeft geen drama te zijn. Het is eerder een wake-up call. Pak het aan en je voelt je weer energiek en scherp. Kleine stappen, groot verschil.
Meer informatie