Het aantal mensen met parkinson is de afgelopen twintig jaar verdubbeld. De verwachting is dat dit aantal de komende twintig jaar opnieuw verdubbelt. Bovendien blijken eerdere prognoses de werkelijkheid te onderschatten: aantallen die pas voor 2035 werden verwacht, waren in 2021 al bereikt. “Deze ziekte explodeert letterlijk”. Met deze woorden pakt Bas Bloem, neuroloog, hoogleraar en internationaal parkinson expert direct de aandacht tijdens zijn lezing op MedTech 2026. Ontwikkelingen die vragen om een nieuwe manier van kijken naar de zorg. Want zolang artsen parkinson vooral beoordelen tijdens korte ziekenhuisbezoeken, blijft een groot deel van de dagelijkse werkelijkheid van patiënten buiten beeld. Om die reden ziet hij een belangrijke rol voor nieuwe meetmethoden, thuismonitoring en digitale technologie.
Een momentopname vertelt niet het hele verhaal
Volgens Bloem is het verstandig om terug te keren naar de tekentafel. Alles om eerst kritisch te kijken naar de manier waarop parkinson vandaag wordt beoordeeld.
Veel medische beslissingen zijn gebaseerd op consulten in het ziekenhuis. Maar juist daar ziet hij een fundamentele beperking. Parkinson manifesteert zich immers niet tijdens een afspraak van twintig minuten, maar in het dagelijks leven van de patiënt. Toch vormt het moment rondom die spreekkamer vaak nog het uitgangspunt waar artsen een groot deel van hun beoordeling op baseren.
Zo stijgt volgens Bloem de kans op het creëren van een onvolledig beeld. Problemen met slaap, schommelingen in het effect van medicatie, valincidenten en andere klachten spelen zich vooral thuis af. Belangrijk detail: in veel gevallen reageren mensen anders wanneer zij tegenover een zorgverlener zitten. Een factor stress kan meespelen en symptomen versterken, terwijl andere klachten hierdoor tijdelijk minder zichtbaar worden.
Daar komt bij dat de huidige beoordelingsschalen minder objectief zijn dan vaak wordt aangenomen. Onderzoek uit zijn eigen groep laat zien dat zelfs ervaren experts dezelfde patiënt op verschillende momenten anders kunnen beoordelen. Op groepsniveau leveren deze schalen waardevolle informatie op, maar voor individuele patiënten kent deze aanpak volgens Bloem duidelijke beperkingen.
Parkinson meten waar het leven plaatsvindt
Een belangrijk deel van het onderzoek van Bloem neemt de thuissituatie als uitgangspunt. Met behulp van wearables, sensoren en smartwatches wordt het mogelijk om mensen gedurende langere tijd te volgen terwijl zij hun normale leven leiden. Onderaan de streep moet dit een veel completer beeld geven van de wijze waarop parkinson zich daadwerkelijk ontwikkelt.
Binnen het Personalized Parkinson’s Project werden honderden mensen met een vroege vorm van parkinson jarenlang gevolgd met een smartwatch. Opvallend was niet alleen de hoeveelheid data die werd verzameld, maar ook de bereidheid van deelnemers om mee te doen. Na drie jaar droeg het overgrote deel van de deelnemers het horloge nog steeds vrijwel dagelijks.
Niet zonder resultaat: de metingen leverden interessante inzichten op. Wanneer deelnemers thuis dezelfde opdrachten uitvoerden als in het ziekenhuis, bleken de resultaten vaak aanzienlijk te verschillen. Volgens Bloem roept dat een belangrijke vraag op: als behandelbeslissingen vooral worden genomen op basis van ziekenhuisbezoeken, in hoeverre weerspiegelen die dan de werkelijkheid van alledag?
Lees ook: De zorg van overmorgen
Nieuwe kansen voor onderzoek
In Bloem’s ogen liggen er mogelijkheden om klinisch onderzoek te verbeteren. Traditionele studies zijn vaak afhankelijk van subjectieve beoordelingsschalen. Digitale metingen zijn in staat om een nauwkeuriger en continu beeld te geven van veranderingen in het functioneren van patiënten.
Als voorbeeld noemde hij een onderzoek waarin conventionele meetmethoden geen verschil vonden tussen verschillende behandelingen. Gegevens afkomstig van wearables lieten echter wel een effect zien. Voor Bloem onderstreept dit vooral het belang van betere meetinstrumenten en de vraag welke data uiteindelijk het meest betrouwbaar zijn om behandelresultaten te beoordelen.
Technologie als hulpmiddel, niet als einddoel
Tegelijkertijd moet er volgens hem altijd ruimte zijn voor realisme. Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, is nog niet bewezen dat artsen op basis van wearable-data ook daadwerkelijk betere zorg leveren. Daarvoor is aanvullend onderzoek nodig.
Zijn geloof is sterk: de toekomst van de Parkinsonzorg schuilt niet in méér ziekenhuisbezoeken, maar in beter inzicht in het dagelijks leven van patiënten. Technologie speelt daarin een belangrijke rol, mits de meerwaarde ervan zorgvuldig wordt bewezen. De bijpassende uitdaging is volgens hem helder: terwijl het aantal mensen met parkinson snel blijft stijgen, moet de zorg manieren vinden om slimmer te werken. Dat begint met meten waar parkinson zich daadwerkelijk afspeelt: thuis in plaats van in de spreekkamer.
