Jaarlijks analyseert Philips de perspectieven van zorgprofessionals en patiënten uit tien landen. De belangrijkste Nederlandse conclusie van de Future Health Index 2026: zorgverleners zien de meerwaarde van AI al in de praktijk, terwijl veel zorgorganisaties nog worstelen met opleiding, implementatie en infrastructuur.
Zorgprofessionals omarmen AI
Het rapport toont uitgesproken resultaten: 91% van de zorgprofessionals vindt dat AI mogelijkheden biedt in de zorg, 63% ziet al dat AI hun workflow efficiënter heeft gemaakt. Léon Kempeneers, Managing Director Benelux & Country Leader Netherlands bij Philips: “Dat stemt optimistisch.”
Personeelstekorten en een toenemende druk op de zorg vergroten de noodzaak om de mogelijkheden van AI te verkennen.
Zorgprofessionals zijn hoopvol, ze verwachten dat AI de zorg zal verbeteren. Zij gebruiken AI bijvoorbeeld als een professionele ‘buddy’, om werkgerelateerde ideeën en vraagstukken mee te bespreken.
Bovendien ondersteunt AI efficiëntere werkprocessen en verlaagt het administratieve lasten. Bijna een kwart (24%) van de Nederlandse zorgprofessionals rapporteert een gemiddelde tijdsbesparing van zo’n twee uur per week.
“Vorig jaar verwachtten veel zorgprofessionals in Nederland dat AI de capaciteit zou vergroten en zou helpen om meer patiënten te behandelen”, brengt de Future Health Index in herinnering. “Inmiddels beginnen zij deze voordelen geleidelijk in de praktijk te zien.” Volgens het rapport ziet 17% van de zorgprofessionals dat AI hun capaciteit om meer patiënten te zien heeft vergroot.
Opvallend is dat 74% van de zorgprofessionals vindt dat de voordelen van AI inmiddels groter zijn dan de risico’s. Daarmee lijkt de discussie binnen de zorg te verschuiven van ‘of’ AI ingezet moet worden naar ‘hoe’ dat op een verantwoorde manier gebeurt.
Lees ook: Zorginnovator Joris Janssen pleit voor meer menselijkheid door digitale zorg
Implementatie blijft de grootste uitdaging
Terwijl zorgprofessionals al druk bezig zijn met het ontdekken van de opties van AI, zijn zorgorganisaties minder snel. Terwijl de organisaties niet voldoende innoveren op dit gebied, gebruiken zorgprofessionals persoonlijke AI-tools. “Zorgverleners gebruiken bijvoorbeeld een eigen ChatGPT-account omdat de AI-tools van de organisatie onvoldoende aansluiten,” duidt Kempeneers.
De volgende stappen zijn daarom verantwoorde scholing. Uit de Future Health Index blijkt dat 83% van de zorgprofessionals AI-training als niet beschikbaar, ontoereikend of niet consistent ervaart. Juist training is volgens het rapport een belangrijke voorwaarde voor effectief en schaalbaar gebruik van AI.
Zorgprofessionals hebben niet alleen behoefte aan educatie over het gebruik van AI-toepassingen. Ze willen ook ondersteuning op het gebied van technische vaardigheden, het controleren van de juistheid van AI-aanbevelingen en het waarborgen van de privacy van patiëntgegevens.
Zorgorganisaties moeten werken aan een infrastructuur die AI goed ondersteunt. “Het integreren van AI in de zorg blijft complex, vooral binnen versnipperde systemen en werkprocessen”, zo staat te lezen in het rapport.
Lees ook: Wat vraagt AI van zorgprofessionals?
Het rapport laat zien dat de uitdaging rond AI in de zorg steeds minder draait om de technologie zelf en steeds meer om de randvoorwaarden voor grootschalige toepassing.
Tijdens de presentatie van de resultaten benadrukte Kempeneers dat daarbij een open en verbonden zorglandschap essentieel is. Volgens hem moet de sector voorkomen dat zorginstellingen vast komen te zitten in afzonderlijke platformen of leveranciers. Juist een sterke focus op connected care, waarbij data en systemen veilig met elkaar kunnen samenwerken, is nodig om de meerwaarde van AI volledig te benutten.
Daarnaast ziet hij de ontwikkeling en opschaling van AI en medische technologie in de bredere zin niet alleen als een middel om de zorg toegankelijk en efficiënt te houden. Het is ook een kans om het Nederlandse innovatie- en verdienvermogen te versterken. De combinatie van betere zorg in Nederland en een sterke medtechsector staat ook centraal in het Groeiplan MedTech; een gezamenlijke ambitie van de sector en de overheid om medische technologie sneller en breder op te schalen. Daarmee verbindt Philips de inzet op AI en andere medische technologie aan zowel de toekomst van de zorg als de economische positie van Nederland.
Al geeft het merendeel van de zorgprofessionals wel aan dat het belangrijk is dat de mens betrokken blijft en AI-output moet controleren. Ook Kempeneers benadrukt dat uiteindelijk vooral de zorg erop vooruit moet gaan: “We moeten niet tech gebruiken om het tech gebruiken. Het doel is om meer waardevolle tijd vrij te spelen voor patiënten en het vak aantrekkelijker te maken voor zorgprofessionals.”
De Future Health Index laat daarmee zien dat de grootste uitdaging rond AI niet langer de technologie zelf is. De komende jaren zullen vooral bepalen of zorgorganisaties erin slagen de juiste voorwaarden te creëren om de technologie verantwoord en op schaal toe te passen.
