Dit artikel is geschreven in samenwerking met Distrivers en Daily Fresh Food
Eten is voor veel mensen in zorginstellingen het hoogtepunt van de dag. Het is niet alleen een dagelijkse behoefte, maar ook onderdeel van welzijn en herstel. Tegelijk staat de maaltijdzorg onder druk: minder tijd, minder personeel en minder flexibiliteit, terwijl bewoners en cliënten juist vragen om maatwerk. Verminderde eetlust, voorkeuren en uiteenlopende dieetwensen zijn (en worden) eerder regel dan uitzondering.
Dat maakt ook de eiwittransitie in de zorg een praktische opgave. Lisanne Bronckhorst van Daily Fresh Food (links) en Jeanine Hiemstra van Distrivers kiezen daarom voor een doordachte aanpak: niet alleen vanuit idealen, maar vooral vanuit wat werkt in de praktijk.
Distrivers levert aan zorgorganisaties in de noordelijke helft van Nederland, Daily Fresh Food aan de zuidelijke helft; beide zijn onderdeel van HANOS. Die spreiding, van Hoogeveen tot Geleen, zien zij als kracht. Door kennis en praktijkervaring te bundelen, versterken de organisaties elkaar en versnellen ze innovatie binnen de zorgmarkt.
Het beste uit twee werelden
Hiemstra: “We willen de klant zo goed mogelijk ondersteunen bij het halen van de doelen uit de Green Deal Duurzame Zorg 3.0. Wat we in de ene regio zien, vertalen we naar toepassingen die ook elders passen.” Bronckhorst: “Doordat we in verschillende delen van het land actief zijn, zien we uiteenlopende behoeften en situaties. Wij beleveren het MUMC+, jullie het UMCG. Daar zitten natuurlijk overlappen in. We kijken naar elkaars concepten en combineren de beste dingen van twee werelden.”
Volgens beiden zit de sleutel tot de eiwittransitie niet in losse vegetarische en veganistische alternatieven, maar in het slim aanpassen van bestaande gerechten. “Het gaat erom dat een maaltijd herkenbaar blijft. Als je dierlijk eiwit deels vervangt in iets dat mensen al kennen, ontstaat er geen discussie aan tafel.”
Trial en error
Beide bedrijven zijn volop bezig met het ontwikkelen van producten met steeds minder dierlijk eiwit. Hoeveel dierlijk eiwit kun je vervangen zonder daarbij de textuur en de smaak aan te tasten? Hiemstra: “We werken veel met soja en veldbonen en ontwikkelen gerechten die voldoen aan het aminozuurprofiel en ook nog heel erg lekker zijn.”
Bronckhorst: “En dat geldt bij ons precies zo. We hebben een afdeling productontwikkeling die op allerlei gebieden nieuwe producten en gerechten aan het ontwikkelen zijn. Dat is inderdaad ook met trial en error kijken. Wat is nou het lekkerste, welke plantaardige eiwitbron past het best als vervanger van een vleesvariant.
Door plantaardige ingrediënten te verwerken in samengestelde gerechten, zoals stoofpotten, sauzen en gehaktballen, blijft de smaak en beleving vertrouwd. “De bewoner eet hetzelfde gerecht, met dezelfde herkenbare smaak.” legt Hiemstra uit. “En juist daardoor blijft de acceptatie hoog.”
Kwaliteit en smaak
“Bij Daily Fresh Food werken we met sous-vide bereidingen; daarmee borgen we kwaliteit en smaak,” zegt Bronckhorst. “We zijn er trots op dat we onlangs het grootste deel van de zuivel hebben vervangen door plantaardige varianten. Zo helpen we klanten laagdrempelig stappen te zetten in de eiwittransitie.” Hiemstra ziet daar direct kansen voor de keuken van Distrivers. “Dat is het mooie van onze samenwerking: wij kijken hoe we zulke toepassingen ook in onze keuken kunnen inzetten, zodat dit in het noorden ook wordt toegepast.”
Zorgmedewerker speelt belangrijke rol
Beide organisaties benadrukken dat plantaardige innovatie nooit los kan staan van smaak en voedingswaarde. Zeker in de zorg moeten maaltijden bijdragen aan welzijn en herstel. Hiemstra: “We kijken heel bewust naar het aminozuurprofiel van eiwitten. Voor onze doelgroep is eiwit essentieel. Vervangen moet je dus doordacht doen: niet alleen vanuit duurzaamheid, maar ook vanuit gezondheid.” Bronckhorst vult aan: “Je kunt alles perfect berekenen en samenstellen, maar als het niet lekker is, wordt er minder gegeten. Dan schiet je je doel voorbij.”
Daarmee komt het gesprek terug bij de kern: de praktijk. Succes wordt niet alleen bepaald door productontwikkeling, maar op de afdeling. “Het gaat niet alleen om wat je serveert, maar ook om hoe je het brengt,” zegt Hiemstra. “Als iets herkenbaar en aantrekkelijk klinkt, is de kans groter dat iemand het kiest.”
Eiwittransitie vraagt slimme stappen
De eiwittransitie in de zorg vraagt volgens Daily Fresh Food en Distrivers niet om radicale veranderingen, maar slimme stappen: geen compleet nieuwe menukaarten, wel aanpassingen die passen binnen bestaande routines. En precies daar ligt volgens beiden de toekomst: in oplossingen die vooral goed werken in de dagelijkse zorgpraktijk.