“AI in de zorg is geen magie. Wij zien het als een praktische en steeds belangrijkere bouwsteen voor de zorg van vandaag en morgen.” Dat zei Martijn Franken, klinisch fysicus in het Bravis ziekenhuis, tijdens zijn keynote op Zorg & facility. Drie SAZ-ziekenhuizen lieten daar zien hoe zij, samen met het Expertisecentrum Zorgalgoritmen, voorspellende AI ontwikkelen voor de SEH, kliniek en polikliniek. Wat werkt wel, wat niet, wat zijn de belangrijkste lessen?
Vanuit de samenwerking tussen ziekenhuizen gaf de keynote een eerlijke inkijk in wat AI écht betekent in de praktijk. Wat duidelijk werd: AI wordt niet ingezet als losstaande technologie, maar als praktisch hulpmiddel dat zorgverleners helpt om hun werk beter, efficiënter en mensgerichter te doen. Niet inzetten als hype, maar als onderdeel van een gezamenlijke beweging richting toekomstbestendige zorg.
Daar waar de focus eerst lag op medische toepassingen, is er nu veel meer focus op capaciteitsplanning en het voorspellen van patiëntenstromen. Denk aan toepassingen die voorspellen hoe druk het wordt op de spoedeisende hulpdatag of wat de kans van een ziekenhuisopname of een no-show op de polikliniek is. Dat kan de zorgverleners écht ondersteunen bij het nemen van beslissingen.
Lees ook: AI-model voorspelt drukte op SEH
Samen leren en ontwikkelen
De keynote op Zorg & facility werd gegeven vanuit drie ziekenhuizen: Bravis (Martijn Franken), Elkerliek (Tessa Warmink) en Nij Smellinghe (Mirjam Vrieling), waarbij het Expertisecentrum Zorgalgoritmen (EZA) een belangrijke rol speelt. EZA is opgericht door de Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen (SAZ), met als doel algoritmen te ontwikkelen die aansluiten bij de praktijk, waarbij de regie over data en toepassingen bij de zorg blijft.
Binnen de SAZ werken 28 ziekenhuizen samen en delen zij kennis via onder andere het AI-kennisnetwerk. Deze gezamenlijke aanpak maakt het mogelijk om sneller te leren, op te schalen en de kosten zo laag mogelijk te houden.
Ziekenhuizen ontwikkelen, testen en implementeren oplossingen samen, waardoor kennis direct wordt gedeeld en verbeteringen sneller worden doorgevoerd. Ook trainingsmateriaal, onder andere animaties met uitleg over AI, worden gezamenlijk ingekocht en gedeeld.
Van experiment naar opschaling
Implementatie van AI vraagt om meer dan alleen technologie. Martijn Franken, klinisch fysicus in het Bravis ziekenhuis: “Technologie verandert snel, maar processen en mensen hebben meer tijd nodig om zich aan veranderingen aan te passen, zorgverleners vragen immers betrouwbare oplossingen die zorgvuldig worden geïmplementeerd en beheerd.”
Vragen waarmee zorgprofessionals en zorginnovatoren mee rondlopen gaan onder andere over opschaling, acteren in de keten en de praktische inzet van AI. Succesvolle implementatie vraagt om zorgvuldigheid, geduld en continue verbetering. Een aantal randvoorwaarden zijn essentieel:
- AI-geletterdheid: medewerkers moeten begrijpen wat AI doet en hoe ze het kunnen gebruiken
- Data en infrastructuur: betrouwbare data en goede opslag zijn cruciaal
- Governance en ethiek: duidelijke afspraken over gebruik en verantwoordelijkheid
- Validatie en vertrouwen: zorgverleners moeten kunnen vertrouwen op de uitkomsten
Lees ook: De zorgprofessional van morgen: samenwerken met AI
Datagedreven en toekomstbestendige zorg
Door samenwerking, focus op de werkvloer en aandacht voor implementatie zetten ziekenhuizen stappen richting een datagedreven en toekomstbestendige zorg.
In plaats van wachten op de perfecte oplossing, kiezen ziekenhuizen ervoor om te starten, te testen en te verbeteren. Dit zorgt voor een gevoelde gezamenlijkheid en sluit aan bij de kracht van kennisdeling.
Herkenbare lessen uit de praktijk
De belangrijkste lessen uit de praktijk zijn helder en herkenbaar:
- AI is geen wondermiddel, maar een hulpmiddel. AI ondersteunt, maar vervangt niet
- Heb oog voor de AI-geletterdheid binnen je organisatie: mensen en processen vragen om betrouwbaarheid en zorgvuldigheid en daarom om meer tijd dan de technologische ontwikkeling
- Een slecht proces met AI is nog steeds een slecht proces: pas je proces dus aan
- Samenwerking versnelt ontwikkeling en daardoor verbetering (én samenwerking is ook gewoon leuk)
En misschien wel de belangrijkste boodschap van Franken aan het publiek: “Trots kopiëren van elkaar. Deel successen en leer van elkaar. AI is geen magie. We moeten samen werken, samen leren en continue verbeteren. Van, voor en door de zorg.”
