“De zorg kampt niet zozeer met een personeelstekort, maar met een manier van organiseren die niet meer past bij de praktijk.” Dat stelde Laurens Waling tijdens zijn keynote op Zorg & ict. Het is een ongemakkelijke gedachte, juist in een sector waar de druk dagelijks voelbaar is. Maar volgens Waling is dat precies waar de kern van het probleem ligt.
In veel zorgorganisaties wordt nog gewerkt met vaste functies, roosters en afdelingen. Die structuur biedt houvast, maar sluit steeds minder goed aan op hoe werk er in werkelijkheid uitziet.
Zorgprofessionals combineren dagelijks verschillende soorten taken: van patiëntenzorg tot administratie, coördinatie en afstemming met collega’s en familie. Het werk bestaat in de praktijk niet uit één rol, maar uit een verzameling taken. Toch blijven organisaties sturen op functies, en daar ontstaat spanning volgens Laurens Waling, Chief Evangelist bij 8vance.
Van plannen naar matchen
Dit vraagt om een andere manier van organiseren. Niet langer uitgaan van functies als vertrekpunt, maar van het werk dat gedaan moet worden. “Van functies naar taken, van plannen naar matchen en van denken in schaarste naar beter benutten van wat er al is.”
In de praktijk vraagt dit om fundamentele keuzes.
Lees ook: Opinie: ‘HR is klaar om het stuur te pakken, het personeelstekort vraagt erom’
De rol van AI in de zorg
In het gesprek over personeelstekorten wordt technologie vaak gepresenteerd als dé oplossing. Maar in de praktijk ligt de waarde van AI volgens Waling ergens anders. “Niet in het vervangen van mensen, maar in het zichtbaar maken van wat er al is.”
Hierbij moet gedacht worden aan: inzicht in aanwezige vaardigheden, zicht op onbenutte capaciteit en het herkennen van taken die anders verdeeld kunnen worden. “Waar dat inzicht ontstaat, ontstaat ook ruimte. Niet door méér mensen toe te voegen, maar door werk anders te organiseren”, aldus Waling.
Herkenbare patronen in de zorg
Veel organisaties kampen met vergelijkbare pijnpunten, zoals structurele werkdruk, moeilijk vervulbare vacatures en beperkte ruimte om te veranderen binnen bestaande systemen en structuren.
Tegelijkertijd is er vaak meer potentieel aanwezig dan zichtbaar is. Mensen die meer kunnen dan hun functie laat zien. Het verschil zit in het vermogen om dat zichtbaar en werkbaar te maken.
Geen technologievraagstuk, maar een organisatievraagstuk
Wat deze benadering duidelijk maakt, is dat de oplossing niet begint bij technologie. De grootste uitdaging ligt volgens Waling bij de manier waarop werk is ingericht. Hoe flexibel durven organisaties te zijn? Hoeveel ruimte is er om taken anders te verdelen? Hoe wordt samenwerking voorbij de teams of organisaties georganiseerd?
Lees ook: Philip Idenburg over het zorgteam van de toekomst
Een groeiende beweging
Hoewel het vraagstuk groot is, zijn er al organisaties die stappen zetten. Door te experimenteren met het anders verdelen van werk, het breder inzetten van talent en het loslaten van vaste structuren waar dat kan. Niet als eindoplossing, maar als begin van een andere manier van denken.
Waling: “De vraag is niet langer óf de zorg verandert, de vraag is of de manier waarop we werk organiseren snel genoeg meebeweegt. En misschien nog belangrijker: durven organisaties het bestaande model echt ter discussie te stellen?”
Terugkijken: Laurens Waling op Zorg & ict
De volledige keynote van Laurens Waling op Zorg & ict is hier terug te kijken:
